Urbanistički problemi Beograda

Beograd, kao glavni grad Srbije i jedan od najznačajnih centara na Balkanu zaista može da se pohvali svojim geografskim položajem. Smešten je na ušću dveju velikih reka Dunava i Save sa pogledom na vojvođansku ravnicu i brdima Šumadje iza sebe. No, upravo zbog svog geo-političkog položaja ovaj grad je, može se i tako reći, građen zbrda zdola.

Od Kelta koji su ga osnovali, pa preko turskih osvajanja, izgradnje beogradske tvrđave Kalemegdana, sve do proglašenja za srpsku prestonicu i preživljavanja nekoliko velikih ratova i još više migracija stanovništva, naselja koja su počela da niču oko tvrđave vekovima su bila urbanistički neuređena. Pre samo jednog veka veliki trg Slavija koji je danas značajan saobraćajni kružni tok centra grada bio je prostor ispunjen močvarama, gde su bogatiji ljudi dolazili u lov na patke. Konjarnik kao veliko naselje bio je samo udaljeno seoce sa livadama gde su se naselili Tibetanci izbegli iz Rusije u toku Oktobarske revolucije. I na ovim livadama oni su trenirali konje, po čemu je i ceo kraj dobio naziv. Novi Beograd je sve do završetka Drugog svetskog rata bio samo ogromna močvara sa brojnim divljim i životinjskim vrstama, da bi u toku posleratne obnove bio proglašen za građevinsko zemljište koje je nasuto i počela je izgradnja naselja za oko pola miliona ljudi.

Baš iz ovih razloga Beograd danas izgleda kao jedna neuređena kombinacija svih mogućih arhitektonskih stilova. U strogom centru dominiraju zgrade iz 19. i sa početka 20. veka, moguće je videti vrlo lepe primere secesije i klasicizma, ali tik uz njih su postavljene građevine posleratnog perioda nastale pod uticajem socrealizma. Taj spoj bi nekako i mogao da se ukomponuje, pod uslovom da su ovi delovi grada rekonstruisani i same zgrade obnovljene sa sređenim fasadama. Međutim, zbog perioda ekonomske krize kroz koji je prolazila cela država, a sa njom i glavni grad, još uvek se ne ulaže dovoljno novca u ove tipove građevinskih radova.

Prilaz reci Savi je i dalje vrlo problematičan, zato što su želežničke šine locirane uz samo šetalište. Izgradnja Beograda na vodi, kao novog dela grada smeštenog u samom centru i uz reku, praćen je kontradiktornim informacijama i dalje zavisi od izmeštanja glavne želežničke i autobuske stanice. Za autobusku stanicu preseljenje je planirano na Novi Beograd, ali umesto da i želežnička stanica bude smeštena tu, gde ima sasvim dovoljno prostora, ona će biti na drugom kraju grada u Prokopu. Prokop kao stanica nema kapacitet da primi toliki dnevni promet vozova, a čak i da to postigne, tranzitni putnici će morati da presedaju i gube jako puno vremena putujući kroz grad do autobuske stanice koja je na drugoj strani reke.

Obećani metro je zbog početnih grešaka u toku gradnje i dalje samo pusti san Beograđana. Umesto da se kopa dublje, prvi tuneli su postavljeni plitko ispod grada što sada diktira strahovito visoke troškove dalje izgradnje, jer tuneli moraju da nose sva opterećenja iznad njih. Iako se zna za ovu grešku, i dalje izgleda kao da niko nema sluha za ideju da se gradska železnica podigne na stubovima i magnetnim šinama iznad grada, što bi bilo daleko jeftinije i naravno brže rešenje. Zbog svega ovoga Beograd i dalje ostaje grad sa fenomenalnim potencijalima, ali malo ili nimalo volje da se tekući problemi reše, a urbanistički plan zaživi.

Скорашњи чланци

Категорије